Towarzystwo Jezusowe, Societas lesu (SJ lub SI). Zakon klerycki, nie u篡wa habitu, lecz specjalny str鎩 zakonny - sukni.

Charyzmat: zakon jest powo豉ny: "do obrony i szerzenia wiary oraz doskonalenia dusz w 篡ciu i nauce chrze軼ija雟kiej (...) przez publiczne g這szenie kaza, wyk豉dy i wszelkiego rodzaju pos逝g s這wa Bo瞠go oraz przez 鑿iczenia duchowne, nauczanie religii (...) niesienie pociechy duchowej" (Form. Inst., n. 1).

Has這: "Wszystko na wi瘯sz chwa喚 Bo膨".

Data za這瞠nia: 1540 r., zatwierdzony 27 wrze郾ia 1540 r. przez papie瘸 Paw豉 III, w Polsce od 1564 r.

Za這篡ciel: 鈍. Ignacy Loyola.

Polscy 安i璚i: Stanis豉w Kostka, Andrzej Bobola, Melchior Grodziecki; polscy s逝dzy Bo篡 Wojciech Baudiss, Jan Beyzym.

Prze這穎ny generalny: o. Peter-Hans Kol-venbach, Borgo Santo Spirito 4, 00193 Roma, Italia, tel. (0-039 06) 68 97 71, fax 686 82 14, e-mail: [emailprotected]

Prowincje w Polsce:
- prowincja wielkopolsko-mazowiecka - ul. Narbutta 21, 02-536 Warszawa, tel. (0-22) 848 22 23, fax 848 15 99, prowincja o. Dariusz Kowalczyk;
- prowincja Polski po逝dniowej - Ma造 Rynek 8, 31-041 Krak闚, tel. (0-12) 428 15 00, fax 423 03 12, prowincja o. Krzysztof Dyrek.

Domy formacyjne (w kolejno軼i prowincji):
- nowicjaty - ul. Tatrza雟ka 35, 81-313 Gdynia, (0-58) 620 69 09, 620 68 19, fax 621 03 50, o. Leszek M康rzyk; 36-201 Stara Wie 551, tel. (0-13) 434 11 13, fax 434 20 61, o. Mieczys豉w Ko簑ch
- wy窺ze seminaria duchowne - ul. Rakowiecka 61, 02-532 Warszawa, tel. (0-22) 542 89 90, 848 91 31, o. Dariusz Kowalczyk; ul. Kopernika 26, 31-501 Krak闚, tel. (0-12) 429 44 16, fax 429 20 95, o. W豉dys豉w Gryz這.


Duchowo嗆

Celem jezuit闚 jest s逝瘺a Chrystusowi w Ko軼iele pod sztandarem Krzy瘸 i przewodnictwem Namiestnika Chrystusowego na ziemi "na wi瘯sz chwa喚 Bo膨". Istot duchowo軼i zakonu jest mi這嗆 ku Bogu, przenikaj帷a ca陰 dzia豉lno嗆. 砰cie zgodne z charyzmatem zakonu ma by ci庵造m wydawaniem si w r璚e Boga, aby by ca趾owicie do Jego dyspozycji, jak najpe軟iej uczestniczy w misji zbawczej Chrystusa i upodabnia si do Niego w mi這軼i do Boga i ludzi, w czysto軼i, ub鏀twie i pos逝sze雟twie. Cech charakterystyczn tego pos逝sze雟twa nie jest rygor zewn皻rzny, ale umi這wanie woli Bo瞠j, objawiaj帷ej si w konstytucjach i woli prze這穎nych. Szczeg鏊nym rysem duchowo軼i jezuit闚 jest wielkoduszno嗆 oraz uniwersalizm. Uniwersalizm oznacza ruchliwo嗆 apostolsk i zdolno嗆 do adaptacji w r騜nych warunkach 篡cia i s逝瘺y we wsp馧czesnym 鈍iecie. Formacja jezuity sk豉da si zasadniczo z nast瘼uj帷ych etap闚: 2-letniego nowicjatu, zako鎍zonego "pierwszymi 郵ubami", poprzez kt鏎e definitywnie wyra瘸 si wol 篡cia w zakonie; studi闚 filozofii; tzw. "magisterki", czyli praktyki pastoralno-pedagogicznej; studi闚 teologii oraz tzw. trzeciej probacji. Po tym ostatnim okresie zar闚no kap豉ni, jak i bracia sk豉daj "ostatnie 郵uby" i od tej chwili zostaj w pe軟i w陰czeni do zakonu. Czas formacji trwa ok. 12 lat. Jezuici-kap豉ni dopuszczeni do z這瞠nia uroczystej profesji zakonnej, opr鏂z 郵ub闚 wsp鏊nych dla wszystkich zakon闚, sk豉daj czwarty 郵ub - pos逝sze雟twa papie穎wi. 奸ub ten jest charakterystyczny dla Towarzystwa Jezusowego i jego charyzmatu.


Dzia豉lno嗆

Realizacja cel闚 wyznaczonych przez 鈍. Ignacego odbywa si poprzez g這szenie kaza, spowiadanie, prowadzenie rekolekcji i misji, wychowanie m這dzie篡, kierowanie organizacjami katolickim, dzia豉lno嗆 naukow i publicystyczn oraz duszpasterstwo w szpitalach i wi瞛ieniach. Do tradycyjnych form apostolstwa w XIX i XX w. dosz造 nowe zaanga穎wania: propagowanie katolickiej etyki spo貫cznej, praca na rzecz szerzenia sprawiedliwo軼i, ekumenizm, konfrontacja z ateizmem, zaanga穎wanie w mass media. Jednym z g堯wnych p鏊 pracy, g喚boko zakorzenionym w jezuickiej tradycji, s 獞iczenia duchowne, udzielane kap豉nom i osobom konsekrowanym i zakonnicom, a przede wszystkim ludziom 鈍ieckim.

Jezuici posiadaj na ca造m 鈍iecie g瘰t sie swoich przedszkoli, szk馧 podstawowych i 鈔ednich oraz uniwersytet闚. Aktualnie prowadz 191 szk馧 wy窺zych, 477 szko造 鈔ednie, 405 szk馧 podstawowych, 98 przedszkoli, 30 szk馧 zawodowych oraz 124 inne o鈔odki edukacyjne. W sumie ka盥ego roku kszta販i si w nich ok. l 250 ty. uczni闚 i student闚. Ogromny dorobek naukowy i pisarski maj uniwersytety jezuickie i o鈔odki badawcze, m.in. dzia豉j帷e w Rzymie: Uniwersytet Gregoria雟ki, Papieski Instytut Biblijny oraz Papieski Instytut Orientalny. W Polsce, w Krakowie jezuici prowadz dwuwydzia這w Wy窺z Szko喚 Filozoficzno-Pedagogiczn "Ignatianum", w Warszawie Wydzia Teologiczny "Bobolanum", w Gdyni i Nowym S帷zu gimnazjum i liceum og鏊nokszta販帷e, a w Krakowie i Nowym S帷zu bursy dla m這dzie篡 szk馧 鈔ednich.

Zakon wydaje r騜nego rodzaju czasopisma, od specjalistycznych po najbardziej popularne. W Polsce s to: "Przegl康 Powszechny", "砰cie Duchowe", "Pos豉niec Serca Jezusowego", "Bobolanum", "Horyzonty Wiary", "Forum Philosophicum", "Rocznik Wydzia逝 Filozoficznego Ignatianum", "Rocznik Wydzia逝 Pedagogiki WSF-P Ignatianum", "Splot". Wydawnictwo WAM w Krakowie nale篡 do najstarszych i najwi瘯szych wydawnictw katolickich w Polsce.

Jezuici w Polsce prowadz 6 dom闚 rekolekcyjnych. Wielu jezuit闚 po鈍i璚a si pracy w parafii, katechi-zowaniu w szko豉ch i apostolstwu rekolekcyjnomisyjnemu, inni udzielaj si w stowarzyszeniach i ruchach ko軼ielnych, np. w powsta造ch z inspiracji zakonu: Apostolstwie Modlitwy, Wsp鏊nocie 砰cia Chrze軼ija雟kiego, Towarzystwie Przyjaci馧 Tr璠owatych czy w Jezuickim Wolontariacie Europejskim (JEV). Prowadz r闚nie kilka o鈔odk闚 duszpasterstwa akademickiego. Wielu kap豉n闚 pe軟i funkcj kapelan闚 w szpitalach i wi瞛ieniach oraz wykonuje r騜norakie pos逝gi w鈔鏚 niepe軟osprawnych. Jezuici s bardzo mocno zaanga穎wani w dziedzin mass medi闚, m. in. prowadz Radio Watyka雟kie. W Polsce kieruj Redakcj Katolickich Program闚 Radiowych i Telewizyjnych dzia豉j帷 w ramach Polskiego Radia i Telewizji.

W Warszawie istnieje polska filia Katolickiego Biura Informacji i Inicjatyw Europejskich (OCIPE) - o鈔odka prowadzonego przez jezuit闚 w Strasburgu i Brukseli, kt鏎y gromadzi informacje o inicjatywach katolik闚 i innych wsp鏊not chrze軼ija雟kich w procesie integracji Europy.


Historia

Za這瞠nie zakonu jezuit闚 wi捫e si z osob 鈍. Ignacego Loyoli, kt鏎y po latach s逝瘺y rycerskiej prze篡 nawr鏂enie i postanowi odda si Ko軼io這wi. Ignacy nakre郵i zarys konstytucji nowego zakonu, kt鏎y zatwierdzi papie Pawe III 27 wrze郾ia 1540 r. Zakon rozprzestrzeni si bardzo szybko w ca貫j Europie i na innych kontynentach, m.in. na Dalekim

Wschodzie, w Afryce i Ameryce, gdzie jezuici docie-1 rali jako misjonarze. O ile w 1556 r. liczy og馧em ok. J 1000 cz這nk闚, to w 1749 r. - 22 589. W pocz徠kowym okresie jezuici najwi璚ej uwagi po-1 鈍i璚ali utwierdzaniu siebie w wierno軼i Ko軼io這wi l i walce z reformacj w Europie. Katechizowali prosty | lud, g這sili kazania, o篡wiali 篡cie sakramentalne, l zbudowali system szkolnictwa i wychowania miodzie-1 篡, poprzez dysputy z innowiercami i publikacje apo-1 logetyczne ukazywali prawdy Ko軼io豉 katolickiego, j W okresie o鈍iecenia zakon by bardzo mocno atakowany jako g堯wna podpora Ko軼io豉 katolickiego, l kt鏎 si sta w ci庵u dw鏂h wiek闚 dzia豉lno軼i. Pod ] naciskiem rz康闚 Europy, zw豉szcza Burbon闚, papie Klemens XIV w 1773 r. skasowa Towarzystwo, j W 1814 r. papie Pius VI przywr鏂i zakon do istnie-} ni. Wzrost nast徙i ponownie bardzo szybko. W 1940 j r. Towarzystwo Jezusowe liczy這 8 asystencji oraz 50 ' prowincji. Po II wojnie 鈍iatowej rozwija si szczeg鏊nie na terenach misyjnych, zw豉szcza w Azji i Afryce. W ci庵u 450 lat istnienia jezuici dali Ko軼io這wi 44 鈍i皻ych, 137 b這gos豉wionych, 68 s逝g Bo篡ch, a tak瞠 2 Doktor闚 Ko軼io豉 i 34 kardyna堯w. Do najs造nniejszych jezuit闚 nale膨 Doktorzy Ko軼io豉: Piotr Kanizy i Robert Bellarmin; misjonarze: 鈍. Franciszek Ksawery i 鈍. Piotr Klawer; teolodzy: kard. Augustin Bea, kard. Jean Danielou, kard. Henry de Lubac, Karl Rahner, paleontolog Pierre Teilhard de Chardin.

Do Polski jezuit闚 sprowadzi w 1564 r. kard. Stanis豉w Rozjusz. Do najbardziej znanych przedstawicieli Towarzystwa Jezusowego w Polsce nale膨: 鈍. Stanis豉w Kostka, 鈍. Andrzej Bobola, 鈍. Melchior Gro-dziecki, Piotra Skarga, Kazimierz Sarbiewski, Jakub Wujek oraz czo這wi przedstawiciele polskiego o鈍iecenia: Jan Bohomolec, Adam Naruszewicz, Grzegorz Piramowicz, Franciszek Bohomolec, Franciszek Knia幡in.


Za這篡ciel

安. Ignacy urodzi si w 1491 r. w Loyoli w Hiszpanii. W m這do軼i by 穎軟ierzem. W czasie rekonwalescencji po odniesionej ranie w 1521 r., pod wp造wem lektury dzie religijnych zapocz徠kowa這 si jego nawr鏂enie. W drodze do Ziemi 安i皻ej zatrzyma si w Manresie, gdzie, prowadz帷 篡cie pustelnicze, dozna pierwszych do鈍iadcze mistycznych, kt鏎ych najwa積iejszym owocem by這 spisanie 獞icze duchownych. Po powrocie z Ziemi 安i皻ej podj掖 nauk 豉ciny i filozofii. W 1528 r. uda si w tym celu do Pary瘸. Tam wraz z 6 towarzyszami w 1534 r. z這篡 郵uby czysto軼i, ub鏀twa oraz po鈍i璚enia si pracy apostolskiej w Ziemi 安i皻ej. Kiedy wyjazd do Ziemi 安i皻ej okaza si niemo磧iwy, zapad豉 decyzja o za這瞠niu nowego zakonu. Ignacy nakre郵i zarys konstytucji Towarzystwa Jezusowego, kt鏎e w 1540 r. zatwierdzi papie Pawe III. Wybrany na genera豉 zakonu, Ignacy funkcj t pe軟i a do 鄉ierci 31 lipca 1556 r.


Opracowania:
I. Loyola, Pisma wybrane, t. 1-2, Krak闚 1968; J. Brodrick, Powstanie i rozw鎩 Towarzystwa Jezusowego, t. 1-2, Krak闚 1969; Ch. Hollis, Historia jezuit闚, Warszawa 1974; Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy (1564-1995), Krak闚 1996; F. Paluszkiewicz, Jezuita dzisiaj, Warszawa 1988; Konstytucje Towarzystwa Jezusowego, Krak闚-Warszawa 2001; J. O'Malley, Pierwsi jezuici, Krak闚 1999.
  
    Sanktuarium Serca Jezusa Mi這siernego
ul. Stawiszy雟ka 2, 62-800 Kalisz, tel. (062) 757-34-46, fax (0-62) 768-24-30, e-mail: